“Wees veral versigtig met wat in jou hart omgaan, want dit bepaal jou hele lewe.”
– Spreuke 4:23
Baie van die dinge wat in ons lewens en verhoudings gebeur, het hulle oorsprong in ons harte en gedagtes. Wie ons aan die binnekant is, bepaal tot ’n groot mate hoe ons lewens aan die buitekant is.
Jy kan ’n boom aan sy vrugte ken
Die Bybel het baie te sê oor hoe ons binnekant ons buitekant beïnvloed. Een van die beelde wat gebruik word om te wys hoe dit werk, is die beeld van die boom en sy vrugte:
“Aan hulle vrugte sal julle hulle ken. Kry ’n mens dan druiwe aan doringstruike of vye aan dissels? Elke goeie boom dra tog goeie vrugte, maar ’n slegte boom dra slegte vrugte. ’n Goeie boom kan tog nie slegte vrugte dra nie, en ’n slegte boom nie goeie vrugte nie. Elke boom wat nie goeie vrugte dra nie, word uitgekap en in die vuur gegooi. So sal julle die vals profete dan aan hulle vrugte ken.”
– Matteus 7:16–20
“As julle sê ’n boom is goed, moet julle ook sê sy vrugte is goed; en as julle sê hy is sleg, moet julle ook sê sy vrugte is sleg. ’n Boom word tog aan sy vrugte geken.”
– Matteus 12:33
’n Goeie boom — iemand wat innerlik gesond is — het byvoorbeeld gesonde verhoudings. Iemand wat innerlik wanfunksioneer, is geneig om wanfunksionerende verhoudings te hê.
Wie jy aan die binnekant is, het alles te doen met hoe jou lewe aan die buitekant lyk. Dit is een van die belangrikste geheime wat God ons leer.
Een van die beste dinge wat jy vir jouself kan doen, is om te werk aan wie jy as persoon is. Totdat jy dit doen, sal jy maniere vind om die beste poste, die beste verhoudings, die beste geleenthede en baie ander dinge wat oor jou pad kom, te saboteer.
Die oorheersende waarheid is dat ons lewenskoers meer te doen het met wie ons as mens is as met die kanse wat ons kry.
Baie mense soek jaar na jaar na “die regte een”, maar dit kom nooit by hulle op dat hulle self die regte een moet word om die regte verhouding aan te trek nie.
Die wet van saai en oes
Die Bybel gebruik ook die wet van saai en oes as beeld om te verduidelik hoe ons hart ons lewenskoers bepaal.
Wanneer jy iets in jouself saai — soos ’n nuwe vaardigheid of verhoudingsvaardigheid — sal jy beter resultate in jou werk en verhoudings ervaar.
Mense wat ’n gesonde lewenstyl saai, oes oor die algemeen gesondheid. Mense wat ’n ongesonde lewenstyl handhaaf, oes dikwels siekte.
Wie jy as mens is, bepaal dus in ’n groot mate jou lewensloop.
Hou op om te hoop dat dinge vanself gaan verander en begin vandag nog aan jouself werk.
“Werp jou brood op die water, eendag kry jy dit terug.”
– Prediker 11:1
God en die lewe ontmoet jou waar jy is
Namate ons groei en beter toegerus raak, kom nuwe geleenthede en situasies wat by ons nuwe vlak pas oor ons pad.
Wanneer jy ’n nuwe vaardigheid aanleer of iets nuuts aanpak, sal God deure open en nuwe geleenthede ontstaan. Die Bybel leer ons dat God geleenthede gee wanneer ons gereed is daarvoor.
Die sleutel is dat jy gereed moet wees.
Soms laat God toe dat ons moeilike tye ervaar. Dit kan ons help groei en voorberei vir die volgende tree.
Jakobus sê ons moet selfs bly wees wanneer ons beproewings ervaar, omdat dit ons help om te groei.
Dit beteken nie dat mishandeling of tragedie dissipline is nie — maar soms gebruik God uitdagings as opleiding vir karaktergroei.
As jy na die volgende vlak wil vorder, leer die lesse in jou huidige situasie.
Jou hart bepaal wie jy is
Navorsing het getoon dat akademiese sukses by kinders beter voorspel kan word deur hul vermoë om beloning uit te stel as deur hul intelligensie.
Optimisme is ook ’n sterker aanduiding van sukses as aanlegtoetse.
Dit wys hoe belangrik ons denke vir ons hele lewe is.
Die Bybel bevestig dit oor en oor:
“Wie sy mond in bedwang hou, behou sy lewe; wie sy mond nie kan hou nie, gaan sy ondergang tegemoet.”
– Spreuke 13:3
“Die luiaard se honger word nie gestil nie; hardwerkende mense het meer as genoeg om te eet.”
– Spreuke 13:4
“Teenspoed volg die sondaars op hulle pad; die regverdige word met voorspoed vergoed.”
– Spreuke 13:21
Soos jy groei, sal God en die lewe jou beloon deur nuwe geleenthede te bring.
Hier is ’n paar dinge waaraan jy dalk kan werk om jou hart voor te berei vir ’n lewe met doel:
- Ontwikkel selfvertroue
- Oorkom vrees
- Verkry vaardighede
- Vermeerder wysheid en kennis
- Oefen volharding
- Verander houdings oor mislukkings
- Raak ontslae van bitterheid
- Hou op blaam uitdeel
- Staak slagoffer-denke
- Groei in konfrontasie-vaardighede
- Oorkom beheerkwessies
- Leer woede beheer
- Leer om nee te sê
- Groei in verhoudingsvaardighede
- Verwerk pyn en trauma
- Oorkom depressie
- Oorwin verslawing
- Oorkom impulsiwiteit
- Laat vaar wensdenkery
Namate jy aan die “boom se binnekant” werk, sal die uiterlike beeld begin verander.
Jou lewensrigting sal koers kry namate jou binnekant begin ooreenstem met God se doel vir jou.
Hartlike groete
Dr Bertie Hanekom